پزشک بر اساس بررسی و معاینه های اولیه ممکن است به منظور تشخیص علت کاهش تعداد اسپرم و سایر دلایل احتمالی ناباروری در مردان آزمایش هایی را توصیه کند. این تست ها می تواند شامل موارد زیر باشد:
– سونوگرافی بیضه
در روش اولتراسوند از امواج صوتی با فرکانس بالا استفاده می شود، تا بیضه ها و بافت های اطراف آن بررسی شود.
– آزمایش هورمون
این آزمایش خون برای اندازه گیری سطح هورمون های تولید شده توسط غده هیپوفیز و بیضه ها، که نقش مهمی در تولید اسپرم و تکامل جنسی دارند توصیه می شود.
– آزمایش آنالیز ادرار پس از انزال
وجود اسپرم در ادرار می تواند ورود مایع منی به مثانه به جای خروج از آلت تناسلی را نشان دهد (انزال رتروگراد).
– آزمایشات ژنتیکی
با انجام آزمایش های ژنتیکی می توان علت ناباروری را تشخیص داد. عوامل ژنتیکی می توانند در کم بودن غلظت اسپرم دخیل باشند. با آزمایش خون می توان وجود تغییرات جزئی در کروموزوم Y (نشانه ای از یک ناهنجاری ژنتیکی) را بررسی کرد. این روش همچنین اختلالات ژنتیکی و بیماری های بدو تولد یا وراثتی را مشخص می کند.
– نمونه برداری از بیضه
در طی این آزمایش با استفاده از یک سوزن نمونه ای از سلول های بیضه برداشته می شود. نتایج بیوپسی بیضه نشان می دهد که عملکرد بیضه طبیعی است و به مقدار کافی اسپرم تولید می شود. اگر طبیعی نباشد، در موارد آزواسپرمی مشکل می تواند به احتمال زیاد ناشی از انسداد مسیر خروج اسپرم از بیضه یا اختلال در انتقال اسپرم باشد. با این حال این آزمایش فقط در شرایط خاص استفاده می شود و کاربرد زیادی در تشخیص علت ناباروری ندارد .
– آزمایشات آنتی بادی ضد اسپرم
این آزمایش برای بررسی سلول های ایمنی بدن (آنتی بادی ها) که علیه اسپرم ها در خون یا مایع منی وجود دارند کاربرد دارد. در طی این روند آنتی بادی ها به اسپرم حمله می کنند، اسپرم ها را از بین می برند یا به آن ها آسیب می رسانند و توانایی باروری را تحت تأثیر قرار می دهند. این تست خیلی رایج نیست.
– آزمایش های تخصصی عملکرد اسپرم
با استفاده از چند آزمایش می توان میزان زنده ماندن اسپرم پس از انزال، کیفیت و اتصال آن به تخمک را بررسی کرد. این تست ها به ندرت انجام می شوند و خیلی تاثیر گذار نیستند.
– سونوگرافی ترانس رکتال
در این روش به منظور بررسی پروستات و انسداد لوله های حمل کننده ی اسپرم (مجاری انزال و وزیکول سمینال) یک مبدل روغن کاری شده کوچک وارد روده می شود.