آتونی رحم یک مساله جدی است که می تواند بعد از زایمان اتفاق بیفتد. آتونی رحم یک وضعیت تهدید کننده است و می تواند منجر به مرگ مادر شود. اگر یک زن در این شرایط قرار بگیرد باید به سرعت درمان شود.
آتونی رحم چیست ؟
آتونی رحم، از نظر پزشکی به معنای شل شدن عضلات رحم است. در حین زایمان، عضلات رحم رگ های خونی را منقبض کرده و باعث کاهش جریان خون می شوند. این مسئله به نوبه خود احتمال انعقاد را افزایش داده و از خونریزی جلوگیری می کند. اما وقتی رحم پس از زایمان منقبض نشود، به عنوان آتونی رحم شناخته می شود و این امر می تواند منجر به خونریزی پس از زایمان شود. 75 تا 80 درصد از خونریزی های پس از زایمان به دلیل آتونی رحم است.
دلیل آتونی رحم چیست؟
عوامل بسیاری وجود دارد که مانع از انقباض عضلات رحم پس از زایمان می شود. برخی از شایع ترین دلایل آتونی رحم در زیر ذکر شده است.
• تعداد زایمان زیاد یا تاخیر در زایمان
• بزرگ شدن رحم به دلیل وجود مایع آمنیوتیک اضافی (شرایطی به نام پلی هیدرامنیوس) یا نوزاد با جثه ی بزرگ
• تجویز اکسی توسین، بی هوشی عمومی یا سایر داروها در حین زایمان
• زایمان با استفاده از دارو
آتونی رحم چیست
در صورت وجود عوامل زیر، احتمال افزایش خطر آتونی رحم وجود دارد.
• حاملگی های متعدد، دو قلویی یا سه قلو زایی
• زایمان های متعدد قبلی
• ماکروزومی جنین یعنی وقتی نوزاد بزرگتر از حد معمول است.
• زایمان با استفاده از ابزارهای کمکی مانند وکیوم یا فورسپس
• زایمان در سن بالای 35 سال
• چاقی مادر
برخی از دلایل ذکر شده در بالا علل ایجاد خونریزی بعد از زایمان هستند.
خطر آتونی رحم تنها دلیل خونریزی پس از زایمان نیست. حتی ممکن است در زنانی اتفاق بیفتد که هیچ فاکتور خطری نداشته باشند.
آتونی رحم چیست
علائم و نشانه های آتونی رحم
شایع ترین و مهمترین علامت آتونی رحم این است که رحم، پس از زایمان آرام و بدون هیچ گونه فشاری باقی می ماند. آتونی رحم یکی از دلایل اصلی خونریزی پس از زایمان است. منظور از خونریزی پس از زایمان، خونریزی بیش از حد پس از زایمان است و پس از آزاد شدن جفت ایجاد می شود. حدود 1% تا 5% از خانمها خونریزی پس از زایمان را تجربه می کنند. این نوع خونریزی یعنی از دست رفتن بیش از 500 میلی لیتر خون پس از آزاد شدن جفت.
علائمی که در بیشتر خونریزی های پس از زایمان (به خصوص زایمان های سزارین)، شامل موارد زیر است:
• خونریزی غیر طبیعی و با شدت زیاد بعد از تولد جنین
• افت فشار خون
• افزایش ضربان قلب
• درد
• کمر درد
تشخیص آتونی رحم
آتونی رحم هنگامی تشخیص داده می شود که رحم شل شود و خونریزی شدید بعد از زایمان وجود داشته باشد. پزشک شما ممکن است با شمارش تعداد پدهای اشباع یا وزن کردن اسفنج های جذب خون ، میزان خون از دست رفته را تخمین بزند. معاینه فیزیکی توسط پزشک به شما به بررسی دلایل خونریزی مانند پارگی دهانه رحم (سرویکس) یا تکه های جفت در رحم کمک خواهد کرد. پزشک همچنین موارد زیر را بررسی خواهد کرد.
• میزان نبض
• فشار خون
• تعداد گلبول های قرمز
• عوامل لخته شدن خون
عوارض آتونی رحم
جدا از انقباض ناکافی رحم ، سایر عوارض آتونی رحم شامل موارد زیر است:
• سرگیجه ، احساس گیجی همراه حس حرکت در سر، یا احساس سبکی در سر، به دلیل فشار خون پایین در اصل به عنوان فشار خون ارتوستاتیک نامیده می شود.
• کم خونی
• احساس خستگی و کوفتگی
کم خونی احتمال ابتلای مادر به افسردگی پس از زایمان را افزایش می دهد. اگر خونریزی کنترل نشود، می تواند منجر به وضعیت بسیار خطرناکی برای مادر شود.
آتونی رحم
درمان آتونی رحم
اولین قدم برای درمان، متوقف کردن خونریزی و جایگزینی خون از دست رفته است. متخصصان پزشکی بدون هیچ گونه تاخیری برای مادر سرم، خون و فرآورده های خونی فراهم می کنند.
سایر روش های درمانی شامل موارد زیر است:
• ماساژ رحم، یعنی پزشک یک دست خود را در واژن فشار می دهد و با دست دیگر روی دیواره شکمی رحم فشار وارد می کند.
• تجویز داروهای رحمی از جمله اکسی توسین، متیلر ارگونوین و پروستاگلاندینها
• تزریق خون
در مواردی که وضعیت شدیدتر باشد درمان شامل موارد زیر است:
جراحی برای اتصال عروق خونی
آمبولیزاسیون شریان رحمی؛ شامل تزریق ذرات به صورت کم و لحظه ای به عروق رحم برای جلوگیری خونریزی رحم.
در نهایت هیسترکتومی ، اگر بقیه درمانها با شکست مواجه شوند.
نظریه برای افرادی که دچار آتونی رحم هستند:
در کشورهایی که امکانات بهداشتی و درمانی محدود است، افرادی که دچار آتونی رحم می شوند به دلیل خونریزی بعد از زایمان بیشتر دچار مرگ و میر می شوند. خطر مرگ به دلیل تاخیر در تشخیص، در دسترسی به یک مرکز درمانی و تاخیر در شروع درمان افزایش می یابد. اگر تشخیص و درمان به موقع اتفاق بیفتد، احتمال بروز عارضه کمتر است.
آیا می توان از آتونی رحم جلوگیری کرد؟
خیر، نمی توان از آتونی رحم جلوگیری کرد اما پزشک می تواند در تمام مراحل زایمان، بیماری را مدیریت کند. در صورت وجود خطر، باید اقدامات مناسب پرستاری آتونی رحم انجام شود. مرکز درمانی باید دارای خطوط IV آماده باشد و دارای داروها و تجهیزات مناسب برای مقابله با خونریزی باشد. میزان خونریزی پس از زایمان و علائم حیاتی پس از تولد باید توسط پزشک بررسی شود. اکسی توسین اولین خط درمانی است که برای کمک به منقبض شدن رحم پس از زایمان پیشنهاد می شود.
ماساژ رحم پس از زایمان به منظور کاهش خطر علائم آتونی رحم روش رایجی است. مصرف دوز معین از ویتامین ها و مکمل های دوران بارداری و مکمل های آهن همچنین می تواند در جلوگیری از کم خونی و سایر عوارض آتونی رحم پس از زایمان کمک کند. آتونی رحم علت اصلی خونریزی پس از زایمان است. نظارت مداوم از بیمار، دسترسی به بیمارستان مجهز، در دسترس بودن خون و فرآورده های خونی، داروها و حضور کادر پزشکی در زمان زایمان برای تشخیص آتونی رحم بسیار حیاتی است.
بسیار یک سایت خوب و عالی است برای هر دانشجو