بیوفیزیکال پروفایل

بیوفیزیکال پروفایل (biophysical profile) چیست؟

بیوفیزیکال پروفایل یک آزمایش ساده و بدون درد است که طی دوران بارداری به منظور ارزیابی میزان سلامت جنین انجام می شود؛ خصوصا برای اطمینان از اینکه جنین اکسیژن کافی از رحم دریافت می کند یا نه. این آزمایش اغلب زمانی انجام می گیرد که از تاریخ مقرر زایمان گذشته باشد. همچنین اگر بارداریِ پرخطر داشته باشید، این آزمایش می تواند در سه ماهه ی سوم نیز انجام گیرد.

برخی از دلایل برای انجام آزمایش بیوفیزیکال پروفایل، موارد زیر را شامل می شوند:

• مبتلا به دیابت باشید و برای درمان، دارو مصرف کنید. فشار خون بالا یا مشکلات دیگری داشته باشید که احتمال برود بر بارداری تان تاثیرگذار باشند.

• پرفشارخونی شریانی (فشار خون بالا) مرتبط با بارداری داشته باشید.

• جنین کوچک تر از حد انتظار بنظر برسد یا به درستی رشد نکند.

• جنین کم تر از حد معمول فعالیت و تحرک داشته باشد.

• میزان مایع آمنیوتیک تان خیلی کم تر یا خیلی بیشتر از حد معمول باشد؛ که در این حالت، پزشک یک تست بدون استرس هم تجویز می کند تا از سلامت جنین اطمینان حاصل کند.

بیوفیزیکال پروفایل

• از موعد مقرر زایمان تان گذشته باشد و پزشک بخواهد ببیند که بچه در این مدت اضافی که در رحم مانده است در چه وضعیتی به سر می برد.

• در گذشته بی دلیل یا بخاطر مشکلی که ممکن است در این بارداری نیز بروز کند، فرزند خود را در سه ماهه ی دوم بارداری از دست داده باشید.

• خودتان یا فرزندتان مشکل یا شرایط خاصی داشته باشید و نیاز باشد که تحت نظارت و مراقبت قرار بگیرید.

روند انجام آزمایش به چه شکل است؟

ممکن است از شما خواسته شود تا قبل از انجام آزمایش غذا بخورید؛ به این امید که غذا خوردن سبب تحریک بچه و به حرکت وا داشتن او شود (اگرچه مدرک مستند علمی مبنی بر کارایی این روش در دست نیست، اما امتحانش ضرری ندارد). همچنین شاید بد نباشد که قبل از انجام آزمایش به دستشویی بروید زیرا به محض شروع آزمایش، حدودا یک ساعت روی تخت دراز می کشید و نمی توانید از جای تان حرکت کنید.

آزمایش با انجام سونوگرافی آغاز می شود که طی آن حرکت های بدن بچه، حرکت های عضلانی (خم کردن عضلات دست و پا) و حرکت های تنفسی (توانایی بچه در حرکت دادن قفسه ی سینه و دیافراگم در حین تنفس) و همچنین میزان مایع آمنیوتیکی که بچه را احاطه کرده است، بررسی می شود.

مبنی بر نتایج بدست آمده از این سونوگرافی، ممکن است پزشک در ادامه، یک تست بدون استرس هم انجام دهد تا ببیند که آیا ضربان قلب بچه در حین انجام این حرکت ها تغییر می کند یا نه. برای انجام تست بر پهلوی چپ تان دراز می کشید. مسئول فنی دو دستگاه را با نوار به شکم تان می بندد؛ یکی از آن ها ضربان قلب و تحرک جنین را بررسی می کند و دیگری انقباضات درون رحم تان را ثبت می کند. در حالیکه روند انقباضات رحم روی کاغذ چاپ می شود، مسئول فنی نیز روی صفحه ی نمایشگر بچه را می بیند و به صدای قلبش گوش می دهد.

بیوفیزیکال پروفایل

نتایج این آزمایش چه معنایی دارند؟

برای هر یک از 5 عامل ذکر شده _ حرکت بدن، حرکت عضلات، حرکت تنفسی، میزان مایع آمنیوتیک، و ضربان قلب_ امتیازی بین 0 (غیرمعمول/ناهنجار) یا 2 (معمولی/نرمال) در نظر گرفته می شود. این امتیازات با هم جمع می شوند تا در نهایت عددی بین 0 تا 10 بدست بیاید. معمولا، اگر عدد بدست آمده بین 8 تا 10 باشد، نتیجه نرمال، اگر 6 باشد، روی خط مرز و اگر زیر 6 باشد، نتیجه نگران کننده محسوب می شود.

اگر نتایج بدست آمده از سونوگرافی، نرمال باشند ممکن است پزشک دیگر تست بدون استرس را لازم نداند. اما چنانچه میزان مایع آمنیوتیک تان 0 (صفر) باشد -حتی اگر نتیجه ی بقیه ی موارد نرمال تشخیص داده شود- لازم است که آزمایشات بیشتری روی بچه صورت بگیرد یا ممکن است شما را سریعا به اتاق زایمان ببرند (خصوصا اگر به هفته ی 37 بارداری تان نزدیک باشید).

همچنین اگر پزشک دلیلی برای نگرانی در خصوص سلامت بچه داشته باشد، شما را به بیمارستان ارجاع می دهد تا تحت نظارت و مراقبت دقیق تر قرار بگیرید و آزمایشات بیشتری انجام دهید. در نهایت اگر تشخیص بر این باشد که وضعیت سلامت بچه مناسب نیست، از زایمان القایی یا سزارین استفاده می شود.

مترجم: ملوک دانشمند