اگر شما هم جزء آن دسته از مادرانی هستید که همیشه آرزوی داشتن یک خانواده پرجمعیت را در ذهن می پروراندید، ممکن است داشتن بچه های دوقلو جذابیت زیادی برای شما داشته باشد. دوقلوزایی فقط در درصد کمی از تولدها اتفاق می افتد. با این حال، عوامل متعددی مانند سن مادر، نژاد و همچنین استفاده از درمان های ناباروری، احتمال داشتن فرزندان دوقلو را افزایش می دهند.
چه عواملی احتمال دوقلوزایی را افزایش می دهند؟
نطفه دوقلوهای ناهمسان زمانی بسته می شود که دو تخمک توسط سلول های اسپرم مختلف در یک چرخه قاعدگی بارور شوند؛ اما در دوقلوهای همسان، یک تخمک توسط یک سلول اسپرم بارور می شود و سپس این تخمک بارور شده به دو قسمت تقسیم شده و دو جنین را در رحم شکل می دهد. بارداری دوقلوهای ناهمسان دو برابر متداول تر از بارداری دوقلوهای همسان است.
روش هایی که برای درمان ناباروری استفاده می شوند، احتمال داشتن دوقلوهای همسان و ناهمسان را افزایش می دهند. با این حال، عوامل مختلف دیگری مانند سن، نژاد و سابقه خانوادگی هم وجود دارند که می توانند این احتمال را افزایش دهند:
وراثت: در صورتی خودتان دوقلو هستید یا در خانواده شما دو قلو وجود دارد، احتمال این که خودتان هم دوقلو داشته باشید، زیاد است.
سن: هر چه سن شما بیشتر باشد، احتمال داشتن دوقلوها و حتی چند قلوهای ناهمسان بیشتر خواهد بود. طبق یک نظریه، زنان 35 ساله و بالاتر نسبت به زنان جوان تر، هورمون محرک فولیکول (FSH) بیشتری تولید می کنند. FSH همان هورمونی است که باعث می شود هر ماه یک تخمک بالغ شده و برای آزاد شدن آماده شود. زنانی که FSH اضافی دارند ممکن است بیش از یک تخمک را در دوران تخمک گذاری آزاد کنند. بنابراین، از نظر آماری زنانی که سن بالاتری دارند، احتمال کمتری برای باردار شدن دارند؛ اما در صورت بارداری احتمال بارداری دوقلو در آن ها بیشتر است.
احتمال بارداری دوقلو
سابقه دوقلو زایی: اگر سابقه داشتن دوقلوهای ناهمسان را داشته باشید، در بارداری های بعدی احتمال داشتن دوقلو دو برابر بیشتر خواهد بود.
تعداد بارداری ها: هر چه تعداد بارداری های شما بیشتر باشد، شانس شما برای داشتن فرزندان دوقلو بیشتر خواهد بود.
نژاد: دوقلوها در میان سفیدپوستان و آمریکایی های آفریقایی تبار بیشتر از حد متوسط و در میان مردم اسپانیایی و آسیایی کمتر دیده می شوند.
نوع بدن: بارداری دوقلوهای ناهمسان در زنان درشت اندام و قد بلند، بیشتر از زنانی که جثه کوچک تری دارند دیده می شود.
از میان روش هایی که برای درمان ناباروری استفاده می شوند، کدام روش ها بر دوقلوزایی تأثیر می گذارند؟
برخی از درمان های ناباروری ممکن است با افزایش تخمک گذاری، احتمال بارداری دوقلو، سه قلو و چند قلو را افزایش دهند.
به عنوان مثال، گنادوتروپین ها داروهای باروری تزریقی هستند که تخمدان های شما را برای تولید چندین تخمک در طول تخمک گذاری تحریک می کنند. اگر تخمک های بیشتری آزاد شوند، احتمال بارور شدن بیش از یک تخمک و در نتیجه بارداری چندقلو افزایش می یابد.
استفاده از فناوری های کمک باروری مانند IVF هم شانس شما را برای داشتن دوقلو افزایش می دهد؛ اما شما می توانید از پزشک خود بخواهید که فقط یک جنین را انتفال دهد و به این ترتیب از بارداری چندقلو جلوگیری کنید.
درصد درمان های IVF که منجر به تولد دوقلو پس از انتقال تمام جنین ها می شود، با افزایش سن کاهش می یابد.
روش هایی که برای درمان ناباروری استفاده می شوند، راه آسانی برای داشتن دوقلو نیستند. این روش ها به طور معمول هزینه های بالایی دارند و تحت پوشش بیمه هم قرار نمی گیرند. همچنین از این روش ها فقط برای افرادی که مشکل باروری در آن ها تشخیص داده می شود، استفاده می شود.
احتمال بارداری دوقلو
به نظر می رسد با بهبود روش های درمان ناباروری در سال های اخیر، نرخ دوقلوزایی کاهش یافته است. به عنوان نمونه، در سال های گذشته، پزشکان با استفاده از روش IVF چندین جنین را به طور همزمان به رحم مادر منتقل می کردند تا شانس داشتن یک بارداری موفق را افزایش دهند. در نتیجه احتمال بارداری دو قلو هم افزایش می یافت. مادرانی که بارداری دوقلو و چند قلو را تجربه می کنند، بیشتر در معرض عوارضی مانند زایمان زودرس، وزن کم نوزاد در هنگام تولد، پره اکلامپسی (فشار خون بالا)، دیابت بارداری و زایمان زودرس قرار دارند. به همین دلیل، امروزه پزشکان فقط یک یا به ندرت دو جنین را به طور هم زمان به رحم مادر منتقل می کنند تا احتمال بارداری پر خطر را کاهش دهند.
حدود 20 سال پیش، متخصصان زنان و زایمان، حدود چهار جنین را برای زنانی که در بازه های مختلف سنی قرار داشتند منتقل می کردند؛ اما در حال حاضر به طور متوسط فقط نیمی از جنین ها را در یک زمان منتقل می کنند.