سونوگرافی NT (Nuchal Translucency) یک آزمایش غربالگری مهم در سهماهه اول بارداری است که بین هفتههای ۱۱ تا ۱۴ انجام میشود. این آزمایش ضخامت مایع پشت گردن جنین را اندازهگیری میکند و میتواند به تشخیص نقایص کروموزومی مانند سندرم داون (تریزومی ۲۱)، سندرم ادواردز (تریزومی ۱۸) و سندرم پاتاو (تریزومی ۱۳) کمک کند.
۱. مقادیر طبیعی و غیرطبیعی NT
مقدار NT به سن جنین و CRL (قد نشستهی جنین) بستگی دارد، اما بهطور کلی:
NT کمتر از ۲.۵ تا ۳ میلیمتر → طبیعی (احتمال کم ناهنجاری کروموزومی)
NT بین ۳ تا ۳.۵ میلیمتر → مرزی (احتمال کمی افزایش یافته)
NT بیشتر از ۳.۵ میلیمتر → غیرطبیعی (احتمال بالای اختلالات کروموزومی و نقایص قلبی)
نکته:
اگر NT بالاتر از حد طبیعی باشد، لزوماً به این معنی نیست که جنین دارای مشکل است، اما نیاز به آزمایشهای تکمیلی دارد.
۲. عوامل مؤثر بر تفسیر NT
تفسیر NT تنها بر اساس ضخامت مایع گردن انجام نمیشود و نیاز به بررسی سایر عوامل دارد:
CRL (طول سری-دمی جنین): NT باید متناسب با رشد جنین ارزیابی شود.
سن مادر: سن بالاتر از ۳۵ سال خطر ناهنجاریهای کروموزومی را افزایش میدهد.
آزمایشهای خونی (غربالگری سهماهه اول): شامل PAPP-A و Free β-hCG که همراه با NT برای محاسبه ریسک اختلالات استفاده میشود.
سوابق بارداریهای قبلی: داشتن سابقه ناهنجاریهای کروموزومی احتمال خطر را افزایش میدهد.
۳. اقدامات بعد از NT غیرطبیعی
اگر ضخامت NT بیشتر از حد طبیعی باشد، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی زیر را توصیه کند:
آزمایش NIPT (آزمایش خون مادر برای بررسی DNA جنین)
آمنیوسنتز (بررسی کروموزومهای جنین از طریق مایع آمنیوتیک)
CVS (نمونهبرداری از پرزهای جفتی برای بررسی ناهنجاریهای ژنتیکی)
اکوکاردیوگرافی جنین (برای بررسی ناهنجاریهای قلبی)
۴. اگر NT طبیعی باشد، آیا همهچیز قطعی است؟
خیر! NT طبیعی احتمال وجود مشکلات کروموزومی را بهشدت کاهش میدهد اما آن را به صفر نمیرساند. بنابراین، در صورت داشتن سابقه خانوادگی، سن بالا یا عوامل خطر دیگر، ممکن است پزشک آزمایشهای تکمیلی را پیشنهاد دهد.